Hizkuntza

Idazkera logografikoari dagokionez: Biak dira okerrak. Hizkuntza bateko soinuak irudikatzen dituzte logogramek. Biak dira zuzenak. Logogramen eta hitzen arteko erlazioa logikoa da.

Zein da okerra?. Ezkutuko informaziorik gabe, ezin da ageriko informazioa dekodetu. Ageriko informazioak ezkutuko informazioa ordezka dezake. Zenbat eta ageriko informazio gehiago izan, ezkutuko informazio gutxiago behar da.

Hautatu erantzun zuzena: Hizkuntza idatzia ahozko ekoizpenak idatzizkora ekartzeko ekintza mekanikoa da. Hizkuntza idatziak ahozkotasunarekin erlazioak ditu, baina berezko ezaugarriak ditu, soinuekiko korrespondentziatik haratago doazenak.

Hizkuntzaz jabetzeari dagokionez: ikasketa formala da. Batik bat eskolan egiten da. Ariketa inkontzientea da.

Hizkuntza idatziaren erabilera zientifikoan: Informazio eta askotariko ezagutzak eskuratzen dira. Irudimenezko mundua sortzen da berri baten bidez edo artikulu zientifikoaren bidez. Eguneroko bizitzako kontuak ebazten dira, hizkuntza idatzia ikasteko ezinbesteko baliabidea baita.

Testu desberdinak irakurri, ulertu, interpretatu eta idaztea bizitza guztian zehar garatzen dugun prozesu luze eta konplexua da, neurohezkuntzaren ebidentzietan oinarrituta ikaskuntza hori egokien: Sei urteren bueltan ematen da. Lehen Hezkuntzak iraun bitartean ematen da. Haur Hezkuntzan ematen da.

Soziokonstruktibismoa: Vygotskyk XX gizaldiaren hasieran asmatutako teoria garaitua da. Vygotskyk XXI gizaldiaren hasieran asmatutako teoria garaikidea da. Hizkuntzaren Didaktikako ikuskera garaikidearen arabera funtsezkoa da.

Euskararen alfabetoari dagokionez, fonemen eta alfabetoaren arteko erlazioa: Ez da ez gardena ez iluna. Gardena da. Iluna da.

Hautatu erantzun zuzena: Lehen Hezkuntzan ez da komeni kodeari erreferentziarik egitea testuekin lan egiten denean. Lehen Hezkuntza bukatutakoan haurrek idazkeraren kodea ondo ezagutu behar dute. Lehen Hezkuntzan kodea lantzeaz gainera hizkuntza idatziari dagozkion gainerako elementuak lantzea komeni da.

Eragin-trukean, pertsonen arteko harreman bat aktibatu, eraiki eta negoziatzen da, ezaugarri psikosozialetan oinarrituta: estatusa, paperak edo irudia?. Ahozko hizkuntzaz ari gara. Hizkuntzaz ari gara. Hizkuntza idatziaz ari gara. Denak dira okerrak.

Lotu jarduera eta dagokion testu-generoetan oinarritutako irakaskuntzaren fasea: "Jarduera: Hainbat eskola-saiotan aldizkarietako iragarkiak begiratu eta aztertu dituzte ikasleek irakaslearekin batera. Gaurko saioan ikasleei eskatu zaie talde txikietan aritu daitezen, bereiz emandako iragarkien elementuak ordenatzeko. Ondoren, fitxa batean kolatuko dituzte iragarkia osotara erakusteko.". Dekonstrukzioa. Elkarren arteko eraikuntza. Eraikuntza independentea.

Lotu jarduera eta dagokion testu-generoetan oinarritutako irakaskuntzaren fasea: "Jarduera: idazketaren txokoan hainbat olerki-liburu eta ipuin-liburu ipintzen dira ikasleen eskura, aldian-aldian aztertu eta elkarrekin liburu horien eta beste batzuen arteko aldeak eta berdintasunak zein diren komentatzeko". Eraikuntza independentea. Dekonstrukzioa. Elkarren arteko eraikuntza.

Testu desberdinak irakurri, ulertu, interpretatu eta idaztea bizitza guztian zehar garatzen dugun prozesu luze eta konplexua da, neurohezkuntzaren ebidentzietan oinarrituta ikaskuntza hori egokien: Haur Hezkuntzan ematen da. Sei urteren bueltan ematen da. Lehen Hezkuntzak iraun bitartean ematen da.

Gogoeta metalinguistikoari dagokionez, zer EZ da egin behar gelaren egunerokoan?. Hizkuntza formalizatzen saiatu, arauak sortuz, eztabaidatuz, egiaztatuz, kontsultatuz. Ikaslearen akatsa zuzendu, eta, ondoren, forma zuzena errepikarazi. Ikasleek egindako akatsetatik abiatu.

Ikasleentzat esanahia duen irakaskuntza errazten duen lan unitatea da. Hizkuntza idatzia. Testu diskurtsiboa. Genero diskurtsiboa.

Zeri dagozkio urratsok? (1) Ikasleek dagoeneko ezaguna duten testu batetik esaldi bat hartzen da - kontakizun batetik, olerki batetik, etab. -, edo esaldi bat proposatzeko eskatzen zaie. (2) Esaldia osatzen duten hitzak identifikatzen dira. (3) Hala bereizitako hitz batzuk hautatzen dira, silabetan deskonposatzen, eta ondoren silabak grafemetan. (4) Beste hitz edo izen ezagun batzuk bilatzen dira, deskonposatutako hitzetan aurkitutako silaba eta grafemak dituztenak.(5) Hala aurkitu eta identifikatutako silabak eta grafemak konbinatuz, izen berriak edo hitz berriak konposatzen saiatzen dira. Denak dira okerrak. Progresio globalari. Progresio analitikoari. Progresio analitikoari eta globalari. Progresio sintetikoaz ari gara, metodo testuartekoaz hain zuzen ere.

Zer da lapsusa?. Desbideratze sistematikoa da. Gizakien mugapenek eragindakoa da, eta arretarik eza, oroimen laburra edo nekea erakusten dute. Desbideratze aldakorra da.

Hizkuntza idatzia lantzeko jarduera bat egiten ari garenean eskolan, ez da komeni batzuetan alde funtzionalari soilik erreparatzea. Gezurra. Egia.

Testuan ez dagoen informazioak ez du ulermenean eragiten. Gezurra. Egia.

Arbelean idatzitako "mamua - ama - eme" hitzak kopiatzean: Hizkuntza idatzia lantzen ari gara. Idazkera eta hizkuntza idatzia lantzen ari gara. Idazkera lantzen ari gara.

Erroreak berak bakarrik zuzentzeko tresnez hornitu behar du irakasleak ikaslea. Gramatika ezagutza esplizituak eskainiz. Ariketa analitikoak eginda, batez ere. Falazia da.

Irakurleak: Idazlearen helburua eta funtzioa eraikitzen ditu. Testuaren interpretazioa lehenengoz irakurtzerakoan egiten du. Testuaren esanahia eraikitzen du.

X hizkuntzaren letren eta fonemen artean dagoen elkarrekikotasuna da. Alfabetoa. Korrespondentzia grafofonikoa. Morfema. Idazkera piktografikoa.

Irakurtzean, burmuinera bidaltzen den informazioa: Begiek finkatze une batetik bestera jasotakoa da. Begiak geldi daudenean jasotzen da. Begiek testu-lerroaren joan-etorrian jasotakoa da.

Haur Hezkuntza bukatutakoan, haurrak letra xehe guztien forma eta soinua identifikatzen jakin behar luke. Gezurra. Egia.

Oro har, irakurtzerakoan testuaren zailtasuna areagotu ahala: Denak dira zuzenak. Atzera egiteak ezohikoagoak dira. Mugimenduen anplitudea murriztu egiten da. Finkatze-uneak laburtu egiten dira.

Zein da ahozko elkarreraginaren atalik esanguratsuena. Hitz egitea. Entzutea. Edukia prestatzea.

Sistema logografikoari dagokionez, letrak eta haien balio fonikoa ezagututa edozein hitz irakur dezakegu. Gezurra. Egia.

Planteamendu komunikatiboa indarrean dagoen garai honetan, zer aholkatzen da gogoeta metalinguistikoa lantzeko?. Ariketa analitikoak egitea, batez ere. Gramatika oinarri izatea. Ataza errealak erabiltzea, baina gramatikari indarrik kendu gabe.